Bao giờ có bộ tài liệu chuẩn về Hoàng Sa, Trường Sa?

[Hứa_Hạo Thiên]

Tại hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông vừa diễn ra tại Đà Nẵng, trước tình trạng học sinh quá mơ hồ, sai lệch về Hoàng Sa, Trường Sa, GS-TS Nguyễn Quang Ngọc (Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển) đã đặt câu hỏi: "Ai sẽ chịu trách nhiệm trước tiền nhân và hậu thế về sự lệch lạc này của lịch sử đất nước?".

Tại hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển đảo và phân giới, cắm mốc năm 2009 - triển khai nhiệm vụ năm 2010 do Ban Tuyên giáo TƯ phối hợp với Ban chỉ đạo Thông tin đối ngoại tổ chức trong hai ngày 8 – 9/3/2010 tại Đà Nẵng, vấn đề xây dựng bộ tài liệu chuẩn về Hoàng Sa, Trường Sa đã được đặt ra - Ảnh: HC

Trở lại cuộc phỏng vấn cách đây hai năm rưỡi

Như tin đã đưa, tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" vừa được Bộ GD-ĐT và Hội Khoa học LS Việt Nam phối hợp tổ chức, việc đưa các nội dung về lịch sử biển, đảo Việt Nam nói chung và nhất là các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa nói riêng vào sách giáo khoa để giảng dạy cho học sinh (HS) trong các trường phổ thông trở thành vấn đề nóng khiến nhiều đại biểu bức xúc.

Thực ra, từ cách đây hai năm rưỡi, vấn đề xây dựng bộ tài liệu chuẩn về Hoàng Sa, Trường Sa để phục vụ công tác dạy - học đã được nêu ra tại hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển đảo và phân giới, cắm mốc năm 2009 - triển khai nhiệm vụ năm 2010 do Ban Tuyên giáo TƯ phối hợp với Ban chỉ đạo Thông tin đối ngoại tổ chức trong hai ngày 8 – 9/3/2010 tại Đà Nẵng.

Tại hội nghị này, ông Nguyễn Văn Xuân, lúc đó là Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Thông tin đối ngoại - Hợp tác quốc tế (Ban Tuyên giáo TƯ) đã có cuộc trả lời phỏng vấn báo chí về việc đưa các nội dung tuyên truyền, giáo dục về chủ quyền biển, đảo Việt Nam vào trường học mà cho đến nay vẫn còn ăm ắp tính thời sự. Ông Nguyễn Văn Xuân cho hay:

"Chúng tôi đang phối hợp với Uỷ ban Biên giới quốc gia (Bộ Ngoại giao) biên soạn bộ tài liệu chuẩn về chủ quyền biển, đảo. Khi bộ tài liệu chuẩn được các cơ quan chức năng thông qua thì chúng tôi sẽ phối hợp với Bộ GD-ĐT, bộ phận biên soạn sách giáo khoa để đưa từng phần vào chương trình học để giáo dục, tuyên truyền cho học sinh, sinh viên, các tầng lớp thanh niên".

Đến khi nào thì các chương trình này được đưa vào giảng dạy trong trường học?

Ông Nguyễn Văn Xuân: Chương trình giảng dạy trong trường hiện nay chưa nói trước được, vì như Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã nói tại hội nghị này, cái yếu của chúng ta hiện nay là bộ tài liệu chuẩn để tuyên truyền chưa có, chưa được xây dựng một cách bài bản. Sắp tới chúng ta sẽ phải làm từng bước. Nói chung là trong các cơ quan, tài liệu của chúng ta hiện đang rất phân tán, bây giờ phải quy nó về.

Ví dụ như các dòng họ có các tài liệu lịch sử thì phải được các cơ quan chức năng sưu tập. Có những dòng họ hữu hảo thì người ta tặng cho Bộ Ngoại giao, nhưng hiện nay trong dân gian vẫn còn rất nhiều. Bảo tàng Lịch sử, Bảo tàng Cách mạng, các bảo tàng địa phương đều có nhưng việc sưu tập, quy tập về một mối để xây dựng bộ tài liệu chuẩn thì các cơ quan chức năng hiện nay đang xúc tiến. Khi có được, chúng tôi cùng với Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp để biên soạn sách.

Sau khi có sách đó rồi thì mới bắt đầu làm việc với Bộ GD-ĐT để chuyển từng phần thành tài liệu giảng dạy trong nhà trường. Trước mắt thì chúng ta tuyên truyền rộng rãi trong Đảng viên, cán bộ, quần chúng nhân dân ý thức về chủ quyền biển, đảo và tài liệu có được thì từng phần đưa ra, phát động các cuộc thi trong các tầng lớp.

Hiện ngành giáo dục một số địa phương đã phối hợp với các cơ quan ở đó biên soạn tài liệu để đưa vào chương trình giảng dạy một số nội dung về chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa… Ban Tuyên giáo TƯ đánh giá về việc này như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Xuân: Cái đó trong chỉ đạo chúng tôi cũng khuyến khích, nhưng mà đưa từng bước, vì không phải mọi cái đều đã được thống nhất trong toàn quốc. Khuyến khích các địa phương có đến đâu thì biên soạn đến đấy, nhưng phải đảm bảo tính khoa học và tính pháp lý.

Với tinh thần khuyến khích như vậy, Ban Tuyên giáo TƯ có định hướng đầu tư, bồi dưỡng như thế nào cho đội ngũ giáo viên để họ làm nhiệm vụ tuyên truyền, giảng dạy về biển, đảo trên bục giảng?

Ông Nguyễn Văn Xuân: Hiện nay các địa phương khi tổ chức biên soạn thì nguồn kinh phí phải tự lo thôi. Trong các tài liệu của địa phương biên soạn, anh định làm bằng nguồn nào…

Vấn đề không chỉ là kinh phí mà quan trọng hơn là sự đầu tư về chuyên môn, kiến thức…

Ông Nguyễn Văn Xuân: Khi địa phương có chủ trương thì phải hình thành đề án. Và khi thành lập một tổ để thực hiện đề án thì tất cả những sự đầu tư đó địa phương đều phải chịu trách nhiệm.

Còn hiện Ban Tuyên giáo TƯ và Bộ GD-ĐT vẫn chưa có định hướng gì cụ thể cho vấn đề này?

Ông Nguyễn Văn Xuân: Vâng! Hiện nay chúng tôi định hướng là sau khi có bộ tài liệu chuẩn sẽ phối hợp với Bộ GD-ĐT biên soạn. Trong 3 năm qua, chúng tôi đã có đề án đi sưu tầm tài liệu từ Mỹ, Hà Lan…, các nước từng sang Việt Nam đô hộ, giao lưu, giao thương; rồi xem trong tàng thư, văn khố của Nhà nước có bao nhiêu. Sau khi thu thập từ các nguồn về, chúng ta tập hợp lại thì mới có thể biên soạn được!

Từ cách đây hai năm rưỡi, đồng chíTô Huy Rứa đã chỉ ra nhiều bất cập trong công tác tuyên truyền, giáo dục về chủ quyền biển, đảo nhưng đến nay thực trạng này vẫn chưa được cải thiện đáng kể - Ảnh: HC

Bất cập vẫn chưa được cải thiện

Hai năm rưỡi đã trôi qua. Vì sao tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" diễn ra trong hai ngày 18 - 19/8 vừa qua, vấn đề đưa các nội dung về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa vào sách giáo khoa, vào chương trình dạy - học để giảng dạy cho HS vẫn khiến nhiều đại biểu bức xúc?

Xin được nhắc lại phát biểu của ông Tô Huy Rứa (lúc đó là Trưởng Ban Tuyên giáo TƯ, hiện là Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức TƯ) khi tổng kết hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển đảo và phân giới, cắm mốc năm 2009 - triển khai nhiệm vụ năm 2010 do Ban Tuyên giáo TƯ phối hợp với Ban chỉ đạo Thông tin đối ngoại tổ chức trong hai ngày 8 – 9/3/2012 tại Đà Nẵng:

“Việc tuyên truyền và đấu tranh dư luận về bảo vệ chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông chưa được tiến hành thường xuyên, chưa có hệ thống và hiệu quả còn thấp. Chưa đầu tư nghiên cứu xây dựng lập luận có cơ sở pháp lý và khoa học vững chắc với sức thuyết phục cao để phản bác yêu sách của các bên liên quan. Phương thức tuyên truyền chủ quyền biển đảo, công tác đấu tranh dư luận chưa được tiến hành có bài bản, hệ thống; chưa đánh giá, phân loại các đối tượng cụ thể để có nội dung thông tin tuyên truyền, đấu tranh phù hợp, hiệu quả”.

Đối chiếu với nỗi bức xúc của nhiều đại biểu tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" mà Infonet đã nêu ở bài trước, có thể thấy những bất cập trong công tác tuyên truyền, giáo dục về chủ quyền biển, đảo của Việt Nam mà ông Tô Huy Rứa chỉ ra cách hai năm rưỡi vẫn chưa được cải thiện đáng kể. Trong đó có trách nhiệm không nhỏ của ngành giáo dục trong việc giúp các em học sinh, thế hệ tương lai của đất nước, tránh những hiểu biết mơ hồ, sai lệch về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa nói riêng; biển, đảo Việt Nam nói chung.

"Ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm trước cả tiền nhân và hậu thế về sự lệch lạc này của lịch sử đất nước?" - GS-TS Nguyễn Quang Ngọc (Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển) đã đặt câu hỏi như vậy tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam".


HẢI CHÂU/Theo Infonet
>>> link

[Hứa_Hạo Thiên]

Có trường hợp học sinh Đà Nẵng dù đã học đến bậc THPT vẫn không biết quần đảo Hoàng Sa thân yêu đã bị Trung Quốc dùng vũ lực xâm chiếm trái phép từ năm 1974 đến nay. Vậy ngành GD-ĐT đã giáo dục cho học sinh về biển đảo Việt Nam, về Hoàng Sa, Trường Sa như thế nào?

Các em học sinh Đà Nẵng ghi cảm tưởng tại gian trưng bày của UBND huyện đảo Hoàng Sa tham gia triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội TP Đà Nẵng nhân kỷ niệm 35 năm giải phóng - Ảnh: HC

Từ những dòng cảm tưởng...

Như tin đã đưa, trong hai ngày 18 - 19/8, tại Đà Nẵng đã diễn ra "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" do Bộ GD-ĐT và Hội Khoa học LS Việt Nam phối hợp tổ chức. Một trong những vấn đề nóng được nêu lên tại hội thảo này là đưa các nội dung về lịch sử biển, đảo Việt Nam nói chung và nhất là các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa nói riêng vào sách giáo khoa để giảng dạy cho học sinh (HS) trong các trường phổ thông.Để bạn đọc hiểu rõ thêm về việc HS chúng ta đang được dạy - học về Hoàng Sa, Trường Sa như thế nào, chúng tôi xin giới thiệu một số dòng cảm tưởng của các em HS Đà Nẵng được in trong cuốn "Kỷ yếu Hoàng Sa" do NXB Thông tin - Truyền thông và UBND huyện đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng) phối hợp xuất bản tháng 1/2012. Cuốn sách quý giá này không chỉ ăm ắp những tư liệu lịch sử về Hoàng Sa mà qua những dòng cảm tưởng của học sinh cũng cho thấy tình trạng báo động khi hiểu biết của khá nhiều em còn lơ mơ về lịch sử.

Những dòng cảm tưởng của các em học sinh về Hoàng Sa - Ảnh: HC

Là nỗi đau đáu của các em học sinh

Xin nói rõ thêm, những dòng cảm tưởng này được các em ghi vào sổ lưu niệm tại gian trưng bày của UBND huyện đảo Hoàng Sa khi tham gia triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội nhân kỷ niệm 35 năm giải phóng TP Đà Nẵng (29/3/2010). Tại đó, 150 bức ảnh, hiện vật và tư liệu lịch sử về Hoàng Sa đã được UBND huyện đảo này đưa ra phục vụ công chúng. Đó cũng là lần thứ 2 một cuộc triển lãm chính thức về Hoàng Sa được Đà Nẵng tiến hành, lần trước được tổ chức năm 2001 tại Bảo tàng Tổng hợp TP.

Qua đây, có thể thấy tràn ngập trong tâm tư, tình cảm của các em HS là tình yêu hết sức chân thành dành cho huyện đảo xa xôi giữa biển khơi muôn trùng sóng gió, là sự khẳng định Hoàng Sa là phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam, là lời tri ân những mồ hôi, xương máu mà cha ông ta đã đổ xuống để khai hoang, mở cõi, xác lập chủ quyền thiêng liêng đối với quần đảo này...Nhưng thật đáng giật mình khi qua những dòng cảm tưởng này cũng cho chúng ta thấy các em HS còn hiểu biết rất mơ hồ, thậm chí sai lệch về những gì đang diễn ra đối với Hoàng Sa: "Hoàng Sa mãi mãi là quần đảo thân yêu của ta, của nhân dân TP Đà Nẵng nói riêng và mỗi công dân Việt Nam nói chung. Bởi vì những lý do đó, ngày đêm, từng phút, từng giây trên quần đảo Hoàng Sa dập dềnh sóng biển này đang có những chú bộ đội canh gác bảo vệ quyền độc lập của chúng ta, của đất nước Việt Nam" (em ĐT., đại diện tập thể lớp 10/7 trường THPT Hoàng Hoa Thám).

Có nghĩa, có những em HS của chúng ta (dù đã học đến bậc THPT, và ở ngay tại một TP có Hoàng Sa là một trong 8 quận, huyện trực thuộc) vẫn không hề biết quần đảo thân yêu này bị Trung Quốc dùng vũ lực xâm chiếm trái phép từ năm 1974 đến nay. Nguyên nhân chính là nỗi đau đáu "chưa biết nhiều về Hoàng Sa", "chưa được đi tham quan Hoàng Sa" (em Thảo Vy, đại diện tập thể lớp 7/4 trường THCS Nguyễn Văn Linh) mà chúng ta có thể nhận ra từ tận sâu tâm khảm của các em qua những dòng cảm tưởng.

Phải bổ sung ngay tư liệu về Hoàng Sa, Trường Sa

"Được đi tham quan Hoàng Sa" là nỗi khát khao cháy bỏng không chỉ của các em mà còn của mọi người dân Việt Nam. Nhưng đó là chuyện của tương lai. Còn trước mắt, chuyện giúp các em HS từ chỗ "chưa biết nhiều" đến chỗ hiểu biết rõ ràng, cụ thể, chính xác hơn về Hoàng Sa để nuôi dưỡng quyết tâm đấu tranh cho chủ quyền và sự toàn vẹn của lãnh thổ Việt Nam lại là chuyện mà người lớn, người có trách nhiệm, cụ thể là ngành giáo dục hoàn toàn có thể làm được ngay.Vậy các em HS đã được giáo dục về Hoàng Sa, Trường Sa như thế nào? Tại hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông diễn ra ở Đà Nẵng trong hai ngày 18 - 19/8 vừa qua, PGS-TS Nghiêm Đình Vỳ (Chủ tịch Hội đồng bộ môn Lịch sử, Bộ GD-ĐT) cho biết: Chủ quyền của nước ta đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa là một trong những thành tựu nghiên cứu mới về lịch sử nhưng chưa được cập nhật vào sách giáo khoa của bậc học phổ thông và cần được đưa vào chương trình dạy - học sớm hơn!

"Chủ quyền của nước ta đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa là một trong những thành tựu nghiên cứu mới về lịch sử nhưng chưa được cập nhật vào sách giáo khoa của bậc học phổ thông và cần được đưa vào chương trình dạy - học sớm hơn!"

PGS-TS Nghiêm Đình Vỳ (Chủ tịch Hội đồng bộ môn Lịch sử, Bộ GD-ĐT

PGS-TS Trịnh Đình Tùng (ĐHQG Hà Nội) cũng kêu lên: "Cần phải gắn nội dung bài học LS với thực tế cuộc sống. Vấn đề biển, đảo là vấn đề nóng bỏng của chúng ta hiện nay. Chúng tôi đề nghị phải có nguồn tư liệu bổ sung ngay trong năm học tới cho các trường về một số sự kiện cơ bản về Hoàng Sa và Trường Sa để có thể phục vụ cho công tác dạy học không phải chính khoá thì ngoại khoá trong các nhà trường!".

Đại diện lãnh đạo các cấp, các ngành chức năng đã trả lời như thế nào về vấn đề này? Xin mời bạn đọc tiếp tục theo dõi ở bài sau.

HẢI CHÂU
>>> Infonet

[Hứa_Hạo Thiên]

Trả lời phỏng vấn tại Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông vừa được tổ chức ở Đà Nẵng, nhà sử học Dương Trung Quốc khẳng định từ lâu Trung Quốc đã dạy cho học sinh của họ rằng Hoàng Sa, Trường Sa và gần như toàn bộ biển Đông là thuộc chủ quyền của họ!

Nhà sử học Dương Trung Quốc trả lời phỏng vấn báo điện tử Infonet - Ảnh: HC

Tại hội thảo vừa qua (được Bộ GD-ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức trong 2 ngày 18 - 19/8), nhà sử học Dương Trung Quốc (Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam) đã dành cho báo điện tử Infonet cuộc phỏng vấn riêng về vấn đề dạy - học về chủ quyền biển đảo, lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa trong trường phổ thông hiện nay. Infonet xin giới thiệu đến bạn đọc các ý kiến của nhà sử học Dương Trung Quốc để tạm khép lại loạt bài này:

Hiện có nhiều ý kiến bức xúc cho rằng việc dạy - học trong trường phổ thông về chủ quyền biển đảo, về Hoàng Sa, Trường Sa còn quá mờ nhạt. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Trước đây chúng ta chưa làm là chúng ta sai lầm. Tôi phải nói rõ là Trung Quốc có ý thức này từ lâu rồi, không chỉ với biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa mà trên đất liền cũng vậy thôi. Khi đến các cửa khẩu ở biên giới phía Bắc, tôi thấy ở bên kia biên giới người ta đưa học sinh đến chỉ trỏ, nói về bên này. Tôi hỏi các chiến sĩ biên phòng thì được biết là họ vẫn đưa học sinh đến và luôn nói rằng vùng đất kia của họ chứ không phải của mình, mà Việt Nam lấn của họ. Tức là họ đưa vào trong não bộ của học sinh ngay từ lúc trẻ nhỏ cái ý thức, nhận thức như thế để chuẩn bị cho những ý đồ lâu dài.

Trong khi đó, chúng ta quá..., tôi không dùng chữ "ngây thơ" nhưng phải nói là chúng ta quá đơn giản, không thấy ý thức trách nhiệm trong việc đào tạo cho thế hệ trẻ ý thức về chủ quyền lãnh thổ dân tộc của mình. Không phải tự nhiên ông cha ta xưa kia luôn luôn coi Văn, Sử, Triết là 3 kiến thức cơ bản nhất để đào tạo con người. Giờ đây chúng ta có rất nhiều nhu cầu về kiến thức khác, đặc biệt là khoa học công nghệ. Nhưng chúng ta đừng quên rằng cái căn bản đối với mỗi một con người của mỗi một quốc gia chính là những kiến thức cơ bản về khoa học xã hội, nhân văn.

Vậy theo ông, việc dạy - học lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa ở trường phổ thông nên được tiến hành như thế nào?

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Tôi muốn đặt vấn đề rộng hơn, vì một trong những ý thức con người về đất nước của mình là lãnh thổ. Bên cạnh đó là bề dày lịch sử phát triển. Trong lãnh thổ có vấn đề biển đảo, đó là điều đương nhiên. Chúng ta đều biết, trong lịch sử thì lãnh thổ của Việt Nam bắt đầu từ vùng trung du, đồng bằng Bắc bộ và có một quá trình Nam tiến của dân tộc. Cần trang bị cho tất cả học sinh cũng như mọi công dân Việt Nam biết được quá trình hình thành lãnh thổ ấy và nó được hình thành trên một nền tảng của lịch sử, để xây dựng được một ý thức về cơ sở pháp lý của chủ quyền lãnh thổ Việt Nam, trong đó có biển đảo.

Vì thế tôi nghĩ rằng trong chương trình giảng dạy kể từ phổ thông, theo lộ trình từ lớp thấp lên lớp cao, phải làm sao trang bị được cho học sinh, những công dân của tương lai, một nhận thức đầy đủ về dân tộc của mình, trong đó có lãnh thổ dân tộc, trong lãnh thổ dân tộc có biển đảo, và trong biển đảo có Hoàng Sa, Trường Sa.

Như thế, tuy vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa đang là vấn đề nổi cộm hiện nay cần có sự quan tâm của mọi người nhưng chúng ta phải đặt trong tổng thể quá trình diễn tiến của lịch sử như thế thì sẽ rất biện chứng và mang lại niềm tin cho những người Việt Nam về chủ quyền lịch sử và cơ sở pháp lý của chủ quyền ấy.

Giới trẻ Đà Nẵng tìm hiểu về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa - Ảnh: HC

Ông vừa nói Hoàng Sa, Trường Sa đang là vấn đề nổi cộm. Nhưng hiện nay việc giáo dục cho học sinh phổ thông về vấn đề này lại còn khá mờ nhạt?

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Chính vì vậy mà tôi muốn sớm đưa vấn đề này vào sách giáo khoa (SGK), vì đây là kiến thức cơ bản, nhưng nằm trong tổng thể quá trình hình thành lãnh thổ dân tộc. Vì lãnh thổ dân tộc này, tôi nghĩ rằng có một thời kỳ chúng ta có phần mặc cảm, phải chăng là quá trình Nam tiến của dân tộc dẫn đến việc chúng ta mở những không gian mới trong lịch sử?

Chuyện đó là bình thường, mà thực ra nếu nghiên cứu kỹ lịch sử thì đó là một quá trình dân tộc chúng ta vươn về phương Nam, đồng thời cũng tiếp nhận những văn hoá bản địa ở đó và làm phong phú thêm cho cộng đồng văn hoá dân tộc Việt Nam. Anh phải lý giải được cái đó và trang bị kiến thức đó để học sinh vượt lên những nhận thức sai lầm về quá trình phát triển lãnh thổ dân tộc. Nói cách khác, chúng ta đương nhiên phải đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK nhưng phải nằm trong tổng thể quá trình hình thành lãnh thổ dân tộc, chứ không chỉ vì bây giờ nổi cộm mà mình mới đưa.

Theo lộ trình của Bộ GD-ĐT thì phải đến năm 2015, khi biên soạn SGK mới thì mới đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào. Ông thấy thế nào?

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Ý kiến của tôi cũng giống ý kiến của GS-TS Nguyễn Thị Côi (ĐH Sư phạm Hà Nội), nghĩa là ta nên có ngay chứ việc gì mà phải chậm chạp, quan liêu đến như thế? Chúng ta chỉ cần xây dựng một kiến thức cơ bản trên cơ sở có đóng góp của các nhà sử học, đóng góp của bên cơ quan ngoại giao cho thích hợp. Từ đó xây dựng chương trình, đưa vào các tiết học và có thể bồi dưỡng thêm phương pháp theo hệ thống của ngành giáo dục.

Việc này cần làm càng sớm càng tốt và tôi cho là nên có nhiều phương tiện hỗ trợ, ví dụ như việc xây dựng sớm đưa lên mạng để cho học sinh, giáo viên tham khảo, phục vụ cho công tác dạy, học của ngành. Chả việc gì phải chậm trễ trong việc này cả, chả phải chờ đến năm 2015, chả phải chờ đến lúc sửa đổi SGK. Chương trình này hoàn toàn có thể đưa ngay vào đời sống, ngay trong năm học sắp tới.

Nếu chúng ta cứ tiếp tục chậm chạp trong vấn đề này thì điều gì sẽ xảy ra, thưa ông?

Nhà sử học Dương Trung Quốc: Việc sớm đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào giảng dạy chính thức trong nhà trường sẽ giúp học sinh của chúng ta có được một nhận thức đầy đủ, như thế thì hành vi của các cháu, ứng xử của các cháu sẽ đúng mức hơn, thích hợp hơn, phù hợp với quan điểm của Nhà nước ta. Chứ nếu chúng ta cứ để mù mờ như thế này thì các cháu sẽ mất phương hướng, hoặc lệch sang cực này hoặc cực kia. Trách nhiệm chính trong việc này là trách nhiệm của nhà nước!

Xin cám ơn ông!

Nên đưa kiến thức về Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK như thế nào? Lịch sử chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa gắn liền với các hoạt động khai thác nguồn lợi và khẳng định chủ quyền của nhà Nguyễn từ thế kỷ XVII - XVIII... Nhận thức của HS về vấn đề này còn ít ỏi một phần là do chúng ta không trang bị đầy đủ. Về việc đưa kiến thức liên quan đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vào SGK nên biên soạn theo tiến trình: Lịch sử nhà Nguyễn từ thế kỷ XII - XVIII phải có những hoạt động khai thác, khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; sự kiện dựng bia chủ quyền (1938 - 1956) thời Pháp, thời Mỹ; sự kiện tổ chức hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thành các đơn vị hành chính trực thuộc các tỉnh, thành; hay sự kiện Nhà nước CHXHCN Việt Nam công bố Hiến pháp các năm 1980, 1992, Luật Biên giới quốc gia năm 2003... Giáo dục về chủ quyền biển đảo đòi hỏi kiến thức tích hợp của địa lý tự nhiên, môi trường, lịch sử và giáo dục ý thức công dân. Đối với hoạt động ngoại khoá rất cần thiết huy động kiến thức này! (TS Nguyễn Thị Kim Hoa, Sở GD-ĐT Khánh Hoà)

HẢI CHÂU/Theo Infonet
link

[Hứa_Hạo Thiên]

Dạy lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa cho học sinh: Bộ GD-ĐT nói gì?

Trước hàng loạt ý kiến bức xúc về vấn đề dạy - học lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa cho học sinh, tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" vừa được tổ chức ở Đà Nẵng, lãnh đạo Bộ GD-ĐT đã có ý kiến như thế nào ?

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển trả lời về vấn đề dạy - học lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" - Ảnh: HC

Đã có, đã dạy?

Như Infonet đã nêu, tại hội thảo kể trên, Giáo sư - Viện sĩ, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê (Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam) cùng GS-TS Nguyễn Quang Ngọc (Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển), PGS-TS Nghiêm Đình Vỳ (Chủ tịch Hội đồng bộ môn Lịch sử, Bộ GD-ĐT), PGS-TS Trịnh Đình Tùng (ĐHQG Hà Nội), GS-TS Nguyễn Thị Côi (ĐH Sư phạm Hà Nội) đều tha thiết đề nghị Bộ GD-ĐT sớm bổ sung nội dung giáo dục về chủ quyền biển đảo, về Hoàng Sa, Trường Sa vào sách giáo khoa (SGK) môn Lịch sử, nhất là trong bối cảnh biển Đông đang 'dậy sóng' như hiện nay.

"Nếu chậm trễ cái này, để cho các em lớn lên mù tịt về biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa là cái tội của chúng ta, cái tội của người lớn và của nền giáo dục đối với lớp trẻ!" - GS-VS, NGND Phan Huy Lê đã phát biểu thẳng thắn như thế trước Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cùng hàng trăm đại biểu là cán bộ quản lý ngành giáo dục từ TƯ đến địa phương, các nhà giáo, nhà sử học thuộc nhiều thế hệ... trong cả nước về dự hội thảo.

Đáp lại, khi bế mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã khiến nhiều người không khỏi hụt hẫng bằng một phát biểu hết sức ngắn gọn và bình thản đến... lạ lùng trước sự cấp bách của vấn đề: "Biển, đảo là vấn đề cấp bách nhưng không phải chúng ta không có. SGK đã có, chương trình đã có, đã dạy, nếu chưa đủ thì ta bù đắp, nếu giáo viên khó khăn thì mình hướng dẫn thêm. Vừa rồi chúng ta nhớ là bộ môn Địa lý ra những câu hỏi về biển, đảo được xã hội rất đồng tình. Kể cả thi tốt nghiệp, kể cả thi tuyển sinh đều có vấn đề biển, đảo cả. Nếu nói rằng chương trình không có làm sao hỏi được? Nhưng rõ ràng là do tính yêu cầu của lúc này khác với lúc ta viết sách nên vẫn cần có sự điều chỉnh cần thiết. Và hiện nay Bộ GD-ĐT đang xúc tiến việc này theo yêu cầu của TƯ. Tôi nghĩ rằng với sự chủ động của các địa phương, ngay Đà Nẵng đã có phần dạy về biển, đảo riêng; Khánh Hoà cũng đã có phần dạy về biển, đảo để hướng dẫn cho giáo viên ở địa phương mình!".

Chúng tôi không bình luận nhiều về phát biểu này mà chỉ xin hỏi rõ thêm một ý: Không hiểu do vô tình hay hữu ý, trong khi các đại biểu tập trung đặt vấn đề về giảng dạy lịch sử (LS) Hoàng Sa, Trường Sa "là trang sử bi hùng được viết bằng máu xương của các lớp thế hệ người Việt Nam từ thời kỳ Vương quốc Chămpa cho đến chúa Nguyễn, Vương triều Nguyễn và tiếp diễn cho đến ngày nay" (GS-TS Nguyễn Quang Ngọc) thì Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển lại "chuyển hướng" sang môn Địa lý, để nói rằng đã có dạy cho học sinh (HS)?

Các em học sinh Đà Nẵng tìm hiểu bản đồ hành chính của huyện đảo Hoàng Sa. Nhưng với việc thiếu một nền tảng kiến thức về lịch sử, liệu các em sẽ hiểu tấm bản đồ này đến đâu? - Ảnh: HC

Các địa phương "chủ động" đến đâu?

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT nói đến sự "chủ động" của các địa phương như Đà Nẵng, Khánh Hoà trong việc tổ chức giáo dục về chủ quyền biển đảo, về Hoàng Sa, Trường Sa... Ai cũng biết, Đà Nẵng có Hoàng Sa, Khánh Hoà có Trường Sa, nên họ tương đối có lợi thế để tổ chức dạy - học về vấn đề này. Nhưng cả nước không chỉ có Đà Nẵng và Khánh Hoà. Còn hàng triệu em HS ở các địa phương khác thì sao?

Và ngay cả với Đà Nẵng, Khánh Hoà thì sự "chủ động" và hiệu quả mà họ đạt được đến đâu? Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Lê Trung Chinh, Giám đốc Sở GD-ĐT Đà Nẵng về vấn đề này:

Xin ông cho biết việc giảng dạy về chủ quyền biển, đảo, về Hoàng Sa, Trường Sa đã được ngành giáo dục Đà Nẵng thực hiện như thế nào?

Cái này chúng tôi sẽ đưa vào phần giáo dục địa phương. Tức là lồng ghép giáo dục về chủ quyền biển, đảo vào tài liệu giáo dục địa phương và giảng dạy cho HS. Mấy năm trước mình cũng có đưa vào nhưng chỉ ở mức vừa phải vì tài liệu của mình cũng ở mức độ thôi. Năm nay mình phối hợp với Sở Nội vụ với các văn bản chỉ đạo cụ thể hơn nên sẽ đưa vào trong giáo dục địa phương.

Văn bản chỉ đạo cụ thể hơn mà ông vừa nói là của ai?

Tức là bây giờ thông tin đầy đủ, ví dụ như vừa rồi Sở Nội vụ có tài liệu về vấn đề này, là cuốn "Kỷ yếu Hoàng Sa". Đây là một cái cơ sở pháp lý, chứ trước đây mình cũng nghe báo, đài rồi nhiều lúc mình đưa vào. Với lại thông tin nhạy cảm ấy mà, cho nên nhiều lúc... Giờ thì mình với Sở Nội vụ đã phối hợp rồi nên đưa vấn đề này vào giảng dạy giáo dục địa phương cho các em HS toàn TP.

Định lượng cho giáo dục địa phương như thế nào trong thời khoá biểu của các trường?

Giáo dục địa phương không phải là một môn học nên không chia thời khoá biểu là tuần này phải dạy cái gì, tuần kia dạy cái gì. Nó chỉ tích hợp và lồng ghép thôi, với lại các hoạt động ngoại khoá, chứ nó không phải giống như các môn học nên không chia thời khoá biểu mỗi tuần dạy bao nhiêu tiết.

Lâu nay dạy môn Địa lý, Lịch sử, Giáo dục công dân thì mình lồng ghép vào. Cái này có sự chỉ đạo của Bộ nữa, không phải riêng chỗ Hoàng Sa mà tất cả các hoạt động khác mang tính chất chủ quyền mình đều lồng ghép, tích hợp hết. Việc giáo dục về Hoàng Sa, Trường Sa mình đưa vào khoảng 2 năm rồi, nhưng đưa ở mức độ vừa phải, còn năm nay sẽ rõ nét hơn.

Ông có thể nói rõ hơn về cái "rõ nét hơn" mà ông vừa đề cập?

Thì mình có tài liệu biên soạn rồi đó, rồi mình cụ thể luôn. Năm vừa rồi mình phối hợp với Sở TN-MT, Bộ đội Biên phòng tổ chức thi tìm hiểu biển, đảo nhưng ở mức độ có những câu hỏi mà mình với liên ngành cũng không thể nói rõ. Năm nay thì có tài liệu, căn cứ vào cuốn "Kỷ yếu Hoàng Sa". Mình với Sở Nội vụ bàn rất kỹ rồi. Đây là cơ sở rất quan trọng mà mình sẽ sử dụng để giảng dạy lồng ghép vào trong giáo dục địa phương.

Cuốn "Kỷ yếu Hoàng Sa" đề cập chủ yếu về Hoàng Sa chứ chưa nói nhiều đến Trường Sa. Hơn nữa, Đà Nẵng có cuốn "Kỷ yếu Hoàng Sa", còn các địa phương khác không có thì lấy cái gì để đưa vào?

Cái Hoàng Sa của Đà Nẵng mình thì rõ nét, còn cái Trường Sa thì bây giờ mình cũng đưa vào. Lâu nay người ta cũng khẳng định, ví dụ nói vấn đề bộ đội mình đang ở Trường Sa này nọ, mình cũng lồng ghép vào hết chứ. Luật biển, đảo mình cũng sẽ đưa vào. "Kỷ yếu Hoàng Sa" chỉ là một nội dung và còn nhiều nội dung khác, ví dụ như vừa rồi công bố các bản đồ. Các tư liệu đó người ta có hết chứ, thì người ta sẽ tích hợp vào.

Nhưng các tư liệu đó chưa phải là kiến thức đã được chuẩn hoá vào SGK để truyền đạt cho HS? Như vậy liệu đã đáp ứng yêu cầu giảng dạy cho HS về vấn đề chủ quyền biển, đảo, về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa hay chưa?

Tại "Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam" vừa được Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Bộ GD-ĐT phối hợp tổ chức cũng đã nhấn mạnh vấn đề đưa nội dung kiến thức về Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK. Tôi nghĩ đưa vào môn Lịch sử là hay nhất. Đó mới là tài liệu về mặt pháp lý cho giảng dạy ở trường phổ thông.

Theo đánh giá của ông, với tầm mức quan trọng của vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa thì việc giáo dục cho HS như hiện nay đã đạt yêu cầu hay chưa?

SGK môn Lịch sử viết cách đây mấy năm rồi, vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa không được đặt nhiều lắm. Có lẽ trong thời gian đến người ta sẽ bổ sung một số nội dung liên quan tới Hoàng Sa, Trường Sa. Đưa các nội dung này vào môn Lịch sử thì khi đó sẽ có bài học cụ thể. Đưa vào sách tức là có chương trình, chia cụ thể từng tiết rất rõ rồi. Mà chương trình là pháp lệnh nên phải thực hiện.

Còn hiện nay các trường rất quan tâm vấn đề giảng dạy về chủ quyền biển đảo, Hoàng Sa, Trường Sa cho HS nhưng chủ yếu là công tác tuyên truyền, dạy lồng ghép thôi, chứ còn để có một tài liệu riêng thì chúng tôi chưa dám. Cái này phải chờ chủ trương của Bộ. Hiện chưa có SGK nào với các bài học cụ thể về vấn đề này.

Theo lộ trình của Bộ GD-ĐT thì phải đến sau năm 2015 mới có SGK mới. Ông thấy như vậy có chậm trễ quá hay không?

Tôi nghĩ việc đưa vấn đề chủ quyền biển, đảo, biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK là rất cần thiết. Nhưng SGK thì không biên soạn ngay được mà phải có lộ trình, không thể ngày hôm nay nói đổi SGK là ngày mai đổi được. Và đổi SGK thì phải đồng bộ hết tất cả các môn, chứ không phải môn nào muốn đổi thì đổi. Vấn đề là việc điều chỉnh chương trình, nội dung dạy học để phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.

Xin cám ơn ông!

Xin được chuyển đến Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển phần trả lời của Giám đốc Sở GD-ĐT Đà Nẵng Lê Trung Chinh về sự "chủ động" của ngành giáo dục TP này trong việc tổ chức dạy - học về chủ quyền biển đảo, về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa cho HS, và xin không bình luận gì thêm!

HẢI CHÂU/infonet