Theo báo "Thư tín địa cầu" ngày 12/5, dường như cứ mỗi năm một lần cảnh sát và giới truyền thông lại tập trung bên ngoài một sứ quán nước ngoài tại Bắc Kinh để chờ những đám đông yêu nước tập trung và công khai chỉ trích quốc gia đó vì đã dám đặt câu hỏi về "chủ quyền không thể chối cãi" của Trung Quốc đối với một khu vực lãnh thổ đang tranh chấp nào đó. Ngày 11/5, Đại sứ quán Philíppin đã thu hút được cảnh sát và giới truyền thông. Tranh chấp lần này là bãi đá nhỏ và không có người sinh sống Scarborough (Trung Quốc và Philíppin đều có tên riêng cho bãi đá này), nằm cách Hồng Công hơn 800 km về phía Đông Nam và cách ngoài khơi đảo Luzon của Philíppin 220 km tại Biển Hoa Nam (Biển Đông) giàu tài nguyên.
Trong những năm trước, các đám đông tức giận đã tập trung ở bên ngoài Đại sứ quán Nhật Bản tại Bắc Kinh để la ó về một chuỗi đảo đá đang tranh chấp mà Nhật Bản đặt tên là Senkaku, còn Trung Quốc gọi là Điếu Ngư. Vài năm trước nữa là Đại sứ quán Pháp vì Pari bị cáo buộc là ủng hộ sự độc lập của Tây Tạng. Đến ngày nào đó, đám đông có thể sẽ tập trung trước Đại sứ quán Việt Nam vì tranh chấp chủ quyền quần đảo Trường Sa, cũng nằm tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh đang tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết 3,5 triệu km2 của biển này.
Cho đến nay, tranh chấp giữa Bắc Kinh và Manila tại Scarborough mới dừng ở mức khẩu chiến và việc tăng cường lực lượng hải quân quy mô nhỏ của cả hai bên. Vụ va chạm này dường như trở nên nghiêm trọng hơn khi các phương tiện truyền thông Trung Quốc do nhà nước kiểm soát "khua chiêng gõ trống" về cuộc xung đột trong tuần này, dẫn đầu là "Thời báo Hoàn cầu" với tuyên bố rằng "hòa bình sẽ là một phép màu" nếu Manila không chịu nhanh chóng rút lui.
Với một tranh chấp lãnh thổ kéo dài, bắt đầu ít nhất từ năm 1965 như bãi đá cạn Scarborough, sự bất ngờ bùng nổ này chắc chắn có liên quan đến tình hình chính trị nội địa của cả hai nước. Tại Trung Quốc, vụ Scarborough diễn ra vào thời điểm chính phủ trung ương đang muốn đánh lạc hướng khỏi những đồn đoán thường xuyên về vụ Bạc Hi Lai cũng như vụ luật sư mù Trần Quang Thành xin tỵ nạn tại Đại sứ quán Mỹ.
Trong khi đó, Philíppin dường như đang cảm thấy hiện là thời điểm để có thái độ cương quyết hơn với Trung Quốc, nhờ chính sách bản lề hướng sang châu Á của Chính quyền Obama và sự tin tưởng rằng Hải quân Mỹ sẽ hỗ trợ họ. Việc kích động chủ nghĩa dân tộc hiện có lợi cho cả Bắc Kinh lẫn Manila. Nhưng mặt trái của của việc nhiều lần kích động lòng tự hào dân tộc là nó khiến các nhà ngoại giao khó có thể đưa ra những lựa chọn chính sách tỉnh táo trong những thời điểm như vậy.
Do vậy chỉ hai ngày sau khi tuyên bố hai nước bên bờ vực chiến tranh, "Thời báo Hoàn cầu" ngày 11/5 lại tuyên bố rằng "sự bình tĩnh phải thắng thế", rằng tranh chấp Scarborough không đáng được toàn quốc chú ý. Cuộc biểu tình bên ngoài Đại sứ quán Philíppin tại Bắc Kinh chỉ thu hút được rất ít người biểu tình, không bằng số cảnh sát được triển khai để giữ trật tự. Còn cuộc biểu tình chống Trung Quốc tại Manila chỉ thu hút được 500 người tham gia, thấp hơn nhiều so với dự kiến của các nhà tổ chức.
Tranh chấp tại Scarborough hiện khó có thể leo thang hơn nữa do cả hai bên đều thiếu sức ép công luận theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan. Nhưng thời gian tìm một giải pháp được thương thuyết cho tranh chấp đang cạn dần. Theo những thông tin mới nhất, hiện có 4 tàu hải giám và 10 tàu đánh cá Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp, trong khi phía Philíppin có một tàu tuần duyên và một đội tàu đánh cá lớn hơn ở cạnh đó.
Một cuộc chiến tranh "nóng" giữa Trung Quốc và Philíppin dường như khó có khả năng xảy ra, cũng giống như khả năng xảy ra cuộc chiến tranh thực sự giữa Trung Quốc và Nhật Bản hồi năm 2010. Nhưng nếu các nước láng giềng châu Á tiếp tục "chế tạo" các cuộc khủng hoảng vì các mục đích chính trị trong nước, sẽ có ngày sự tức giận mà họ tạo ra sẽ trở thành hiện thực, và lúc đó, chiến tranh có thể nổ ra.
theo QNCBĐ