Nhà báo Konstantin Eggert của BBC Tiếng Nga đưa các câu hỏi từ công chúng đến cựu tổng thống Vaclav Havel

Trước Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Nato ở Lisbon, cựu tổng thống Cộng hòa Czech, Vaclav Havel cho rằng không nên để Nga 'trở thành thành viên' của Minh ước quân sự Bắc Đại Tây Dương.
Ông Havel, nhà soạn kịch và nhân vật đấu tranh cho dân chủ có tiếng tại Đông Âu thời cộng sản trước khi lên làm tổng thống Czech, cũng nói rằng toàn cầu hóa đang gây ra các xung đột địa phương.
Sau đây là các câu hỏi của công chúng qua chương trình BBC Tiếng Nga và câu trả lời của ông Vaclav Havel, năm nay 75 tuổi.
Ông có nghĩ Nga, một quốc gia châu Âu phải chịu số phận là nước chỉ có chế độ chuyên quyền? Ông nghĩ sao về ý tưởng xóa visa giữa EU và Nga, và cả khả năng để Nga gia nhập khối Nato? (Ruslan từ Moscow)
Vaclav Havel: Nga là một đất nước rộng lớn, như một tòa nhà nằm trả cả trên vùng Âu Á khổng lồ. Đây là điều khiến Nga có vị thế độc đáo.
Vì chính quyền lợi của mình, Nga cần có quan hệ tốt với tất cả các nước, nhưng tôi nghĩ chuyện để Nga gia nhập Nato là điều vô nghĩa, vì Nato là một tổ chức vùng.
Nga trải dài trên cả vùng lãnh thổ rộng hơn những nước Nato cộng lại, và Nga tự mình là cả một châu lục, cả một nền văn minh. Nếu cho Nga vào tổ chức này thì tại sao không mời cả New Zealand? Nước ấy gần gũi với Nato về ý thức hệ hơn là nước Nga.
Điều hiển nhiên là ông tin vào các lý tưởng dân chủ và tôi rất tôn trọng ông vì chuyện đó nhưng ông có hài lòng với các thay đổi địa chính trị hiện này không? Ông có đồng ý với những phương thức người ta dùng để "phổ biến dân chủ", ví dụ như ở Iraq ? Ông có cảm thấy mình có trách nhiệm cho chuyện đó không? (Konstantin, Odessa)
Tôi không thấy mình có trách nhiệm cá nhân. Tôi cũng không thấy rằng các chiến dịch tại Iraq và Afghanistan là một phép thử nhằm xuất khẩu dân chủ. Ai mà biết được có lúc nào hai xứ sở đó sẽ có nền dân chủ kiểu Phương Tây?
Tôi nghĩ đó chỉ là hành động vì số phận những người khác. Bạn không thể bỏ qua sự thực rằng Saddam Hussein đã tiêu diệt những đối thủ của y bằng cách ném họ vào acid. Vì thế, tôi không nghĩ rằng các bạn có thể tự động cho rằng các cuộc can thiệp đó là vì người Mỹ chỉ muốn trở thành cảnh sát quốc tế.
Còn một điểm quan trọng nữa ở đây. Trước khi ra quyết định đưa quân đi xâm lăng thì cần phải thảo luận thật kỹ.
Với Hoa Kỳ, điều quan trọng là cố gắng có sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, như họ làm năm 1991 với cuộc chiến Vùng Vịnh lần thứ nhất. Khi đó tôi là tổng thống Czech, và tôi nhớ Ngoại trưởng Mỹ đã đến thăm một loạt các nước đồng minh, tìm cách thuyết phục rằng dùng biện pháp quân sự là cần thiết. Hoa Kỳ và Nato không nên nghĩ họ có quyền gửi quân đi bất cứ đâu khi nào họ muốn.
Ông có tiếc rằng khi làm tổng thống mà phải nghe than phiền rằng nền kinh tế quốc gia bị phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài? Ông đã phạm sai lầm gì khi đó mà nay muốn chỉnh sửa? (Iren Kotova, Samara, Russia)
Hoa Kỳ và Nato không nên nghĩ họ có quyền gửi quân đi bất cứ đâu khi nào họ muốn
Vaclav Havel

Đây là vấn đề cho mọi người trong nền văn minh này. Các công ty nước ngoài tạo ra thói tôn thờ tiêu dùng, và từ đó, dẫn đến hiện tượng các nền văn hóa khác nhau ngày càng trở nên giống nhau. Quá trình toàn cầu hóa gây ra các xung đột mang tính địa phương. Với tôi, tất nhiên là tôi đã có những sai lầm nhưng không quá lớn. Nếu có thì tôi rất lấy làm tiếc. Ở cương vị chính trị gia, tôi không nghĩ mình đã cứng rắn đủ mức.
Vì sao ông ký đơn ủng hộ ông Khodorkovsky? Vì sao các nhà hoạt động nhân quyền đòi những tay tài phiệt được đối xử tương tự? Vì sao, hồi những năm 1990, các nhà vận động nhân quyền đã không ký thư ủng hộ cho người dân Nga bị những tài phiệt, gồm cả Khodorkovsky cướp mất tiền của? (Galina, St Petersburg)
Đây không phải là chuyện Khodorkovsky có hành vi tốt hay xấu. Vụ việc của ông ta là dấu hiệu xấu cho người khác.
Chính quyền Nga muốn các doanh nhân phải phục tùng. Các doanh nhân chỉ không có vấn đề gì chừng nào họ có quan hệ tốt với nhà chức trách. Bạn thử hình dung ra điều gì sẽ xảy ra nếu tôi là một tỷ phú Nga có 5 tỷ đô la và muốn tranh cử tổng thống? Khi ấy tôi được phép làm gì? Bị đi đày khổ sai ở Siberia hay bị ai đó dùng búa chém vào đầu?
Phát biểu tại Diễn đàn 2000 hồi tháng 10 ở Praha, ông đột nhiên nêu ra 'ngõ cụt' của xã hội vô thần, phi tôn giáo. Một số người cho rằng ông muốn gợi ý để chúng ta quay trở lại các lý tưởng tôn giáo. Đó có phải là điều ông muốn nói? (Andrei, Nga)
Tôi không nghĩ rằng chúng ta nên quay trở lại với các lý tưởng tôn giáo chỉ vì đã có một số tôn giáo đang hoạt động, tồn tại trên thế giới này. Bạn sẽ phải chọn đạo nào hơn đạo nào kém, đúng không? Nhưng điều tôi biết là xã hội hiện đại đánh mất đi tính vĩnh hằng, tính vô tận. Chúng ta chỉ nhìn sự vật rất ngắn hạn mà thôi.
Chỉ thấy các vấn đề tác động đến chúng ta ngay ngày mai, hay xa hơn một chút là 10, 15 năm. Khác với thế hệ cha ông, chúng ta không lo lắng gì về tương lại 100 năm tới. Tôi nghĩ đấy là một điều xấu.
Hội nghị Thượng đỉnh của Nato tại Lisbon, Bồ Đào Nha 19-20/11 năm nay ngoài phần bàn về Afghanistan và chiến lược mới cho an ninh toàn cầu còn có phiên họp cao cấp với Nga mà đại diện là Tổng thống Dmitry Medvedev.

Nguồn:http://www.bbc.co.uk/vietnamese/worl...to_havel.shtml