Hôm chủ nhật 20/7/2008, tờ báo South China Morning Post pháthành tại Hồng Kông trong một bài báo nhan đề “Oil giant is warned overVietnam Deal” do phóng viên Greg Torode viết (1), loan tin rằng trongnhiều tháng qua các giới chức ngoại giao Trung quốc tại Hoa Thịnh Đốnđã tiếp xúc với các viên chức của công ty dầu khí Exxon-Mobil của HoaKỳ, yêu cầu rút lại các giao kèo khai thác dầu hoả tại hai vùng trongBiển Đông đã ký với công ty quốc doanh PetroVietnam. Một vùng nằm trênthềm lục địa Việt Nam; vùng kia ở xa hơn về phía nam (xem bản đồ).

Vùng thứ nhất nằm sát bờ biển Quảng Nam và Quảng Ngãi gồm một hình tamgiác ép sát bờ biển diện tích 2.166 km2 (2) và một hình chữ nhật chiềucao 153km, chiều ngang 105km, diện tích 16.065 km2 . Tổng cộng diệntích vùng thăm dò này dựa vào bản đồ chừng 18.231km2. Đường biên ngoàicùng của vùng này cách thành phố Đà Nẵng 162 km.





Vùng thứ hai là một hình chữ nhật chiều cao 96km, chiều ngang 148km,diện tích chừng 14.200 km2 phủ lên các bãi Phúc Tần, Huyền Trân, QuếĐường và Phúc Nguyên nằm về phía đông nam Vũng Tàu cách thành phốSàigòn 440 km, và cách đảo Côn Sơn 374 km trực chỉ hướng 4 giờ. Vùngnày nằm trong quần đảo Trường Sa.

Lên tiếng chính thức về vấnđề này hôm Thứ Ba 22/7 phát ngôn nhân bộ ngoại giao Trung Quốc xác nhậnđã yêu cầu công ty Exxon-Mobil ngưng tiến hành việc khai thác dầu khívới Việt Nam nói là những vùng đó thuộc lãnh thổ Trung quốc. Dướinhãn quan của Trung Quốc, vùng phía bắc lấn qua vùng khai thác kinh tếcủa đảo Hoàng Sa Trung Quốc chiếm năm 1974, trong khi vùng phía nam nằmtrong quần đảo Trường Sa Trung Quốc từng tuyên bố là đất của mình .

Việc trong mấy tháng qua Trung Quốc áp lực hãng dầu ExxonMobil của HoaKỳ cho thấy có sự chuyển động căn bản trong mối quan hệ tay ba ViệtNam-Hoa Kỳ-Trung Quốc. Tháng 3 năm 2007 hãng dầu BP (British Petroleum,một công ty liên doanh Anh-Hòa Lan) ký giao kèo dò tìm dầu mỏ với ViệtNam cạnh vùng phía Nam (một trong hai vùng vừa ký với hãng ExxonMobil).Trung Quốc cũng đã áp lực BP rằng nếu tiếp tục dò tìm dầu hoả theo giaokèo với Việt Nam, Trung Quốc sẽ không ký một giao kèo làm ăn nào với BPtại Trung Quốc trong tương lai. Trước áp lực, công ty BP đã ngưng cáccuộc dò tìm. Tuynhiên bài báo nói trên của ký giả Greg Torode cũng tiết lộ rằng gần đâykhi công ty Exxon-Mobil tiến hành các cuộc thảo luận với Việt Nam, côngty BP đã chuẩn bị trở lại thực hiện các cuộc dò tìm dự trù vào cuối nămnay.

Áp lực của Trung Quốc không làm cho công tyExxonMobil ngưng tiến hành các cuộc thảo luận với Việt Nam, và vào cuốitháng 6/2008 khi thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm viếng Hoa Kỳ công tyExxon-Mobil và PetroVietnam đã công bố giao kèo sơ khởi khai thác dầukhí trong Biển đông. Hoa Kỳ và Việt Nam đã chọn thái độ tiếp tục làmnhững gì trong quyền hạn. Đối với Việt Nam đất của mình mình khai thácbất chấp áp lực kinh tế, nếu không muốn nói cả áp lực quân sự và chínhtrị của Trung Quốc. Đối với Hoa Kỳ nơi nào có thể làm ăn hợp pháp thìlàm ăn bất chấp sự bất bình của Trung Quốc là một quốc gia đang lớnmạnh và có khả năng làm khó Hoa Kỳ về mặt tài chánh (3).

Aicũng biết mục tiêu chiến lược của Trung Quốc là làm mọi cách để trởthành một siêu cường kinh tế và chính trị, và đối tượng tranh chấp thếlực tối hậu sẽ là Hoa Kỳ. Tuynhiên biết mình còn thua kém Hoa Kỳ về nhiều phương diện nên Trung Quốctừ trước tới nay hết sức thận trọng trong các bước đi để tránh đụngchạm với Hoa Kỳ. Hoa Kỳ cũng vậy, kềm chế Trung Quốc một cách khéo léovà thận trọng.

Về mặt quốc tế Trung Quốc giúp Hoa Kỳtrong những vụ việc không thiệt thòi quyền lợi của mình, đồng thời cũngcó lợi cho mình. Trung Quốc giúp Hoa Kỳ trong việc thương thuyết vớichính quyền Bắc Hàn để dẹp bỏ chương trình phát triển hoả tiễn và vũkhí nguyên tử cũng như không dùng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo anLiên hiệp quốc chống việc ban hành các biện pháp trừng phạt có giới hạnđối với Iran để áp lực Iran ngưng chương trình tinh chế uranium(một bước trong tiến trình chế vũ khí nguyên tử). Nhưng Trung Quốckhông vì cần mua chuộc Hoa Kỳ mà từ bỏ chương trình kết bạn khắp nămchâu, bành trướng thế lực, mở rộng không gian sinh tồn và tìm kiếm nănglượng.

Trung Quốc bắt tay với mọi chế độ trên thế giới khôngphân biệt dân chủ hay độc tài, thân hay không thân Hoa Kỳ. Nam Mỹ, Phichâu nơi nào Trung Quốc cũng vung tiền và phương tiện kỹ thuật để muachuộc và bảo đảm sự cung cấp dầu hoả và vị trí chiến lược tương lai chohải quân. Trung Quốc chơi với Venezuela và Sudan vì dầu hoả dù tổngthống Chavez (của Venezuela) công khai chống Mỹ và Sudan áp dụng chínhsách diệt chủng tại Darfur. Trung Quốc yểm trợ chính quyền quân nhântoàn trị tại Miến Điện để mở cửa ngỏ chiến lược vào Ấn Độ Dương.

Trong vùng Thái Bình Dương, Trung Quốc xem là sân nhà nên thao tác cóvẻ tự do. Đối với Đài Loan Trung Quốc nói không úp mở nếu Đài Loantuyên bố độc lập Trung Quốc sẽ khởi binh chiếm đóng bất chấp sự hiệndiện của Đệ thất Hạm đội của Hoa Kỳ trong eo biển Đài Loan. Và gần đâylượng định Hoa Kỳ đang trong mùa tranh cử tổng thống, kinh tế đang cóchiều suy thoái, Bush sắp mãn nhiệm lại đang bận tay với hai chiếntrường Iraq và Afghanistan, nên Trung Quốc bắt đầu đi những nước cờthăm dò bạo dạn hơn.

Tháng 12/2007 Trung Quốc ban hành nghịđịnh thành lập huyện Tam Sa bao gồm hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sadù đang còn tranh chấp với Việt Nam và vài quốc gia trong khối Asean.Còn nữa, cả hai quần đảo đều nằm trên thủy đạo quan trọng nối liền ẤnĐộ Dương với bắc Thái Bình Dương, con đường chuyển vận 80% dầu hoả choNhật Bản một đồng minh then chốt của Hoa Kỳ trong vùng tây Thái BìnhDương. Dù vậy Hoa Kỳ cũng không lên tiếng, ít nhất về mặt chính thức .

Kế tiếp là việc Trung Quốc áp lực Việt Nam không tiếp thứ trưởng ngoạigiao Hoa Kỳ John Negroponte vào cuối tháng 1/2008 khi ông này dự địnhđến Việt Nam sau một cuộc thăm viếng thường lệ Trung Quốc. Trong khi đóTrung Quốc âm thầm xây dựng căn cứ tàu ngầm nguyên tử tại thành phốSanya cực nam đảo Hải Nam để chuẩn bị triển khai lực lượng tàu ngầmnguyên tử có khả năng chơi trò cút bắt với hạm đội tàu ngầm của Hoa Kỳ trên biển cả gồm Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương nếu không muốn nói cả Đại Tây Dương .

HoaKỳ đã im lặng trước các động thái khiêu khích của Trung Quốc và âm thầmchuẩn bị đánh những đòn trả lại. Hoa Kỳ tìm cách thuyết phục Việt Namvề mối nguy của Trung Quốc, và hình như đã thành công phần nào về mặtnày. Bản thông cáo chung sau chuyến thăm viếng của thủ tướng Nguyễn TấnDũng sang Hoa Kỳ cuối tháng 6/2008 vừa qua chứa đựng một số ngôn từ làmgiới quan sát quốc tế ngạc nhiên.

Bản thông cáo ghi nhận Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ “traođổi việc mở rộng và tăng cường đối thoại giữa các quan chức cao cấp củahai nước. …. sẽ ủng hộ việc lập cơ chế đối thoại mới về chính trị-quốcphòng và chính sách nhằm tăng cường sự trao đổi thường xuyên và sâu hơnvề các vấn đề chiến lược và an ninh”.

Sau cùng Hoa Kỳ “tái khẳng định sự ủng hộ của Chính phủ Hoa Kỳ đối với chủ quyền quốc gia, an ninh, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam”.

Với chính sách mới công ty dầu hoả Exxon-Mobil đã ký giao kèo với PetroVietnam khai thác dầu hoả.

Không như áp lực đối với công ty BP, áp lực của Trung Quốc đối với hãngdầu Exxon-Mobil là một hành động có tính khiêu khích Hoa Kỳ. Quyết địnhnày đặt ra một vấn nạn chẳng những cho Hoa Kỳ và còn cho cả Việt Nam.

Exxon-Mobilkhông thể đơn giản rút lui như công ty BP đã làm năm trước, và chínhphủ Hoa Kỳ cũng không thể không lên tiếng. Về phía Việt Nam bị dồn vàochân tường, Việt Nam khó chọn thái độ đẩy đưa như trước mà không mạnhmẽ làm bất cứ những gì cần thiết để chứng tỏ chủ quyền lãnh thổ củamình. Giới chức công ty Exxon-Mobil (có nghĩa là Hoa Kỳ) gợi ý rằng nếuviệc tranh chấp chủ quyền trên biển được đưa ra quốc tế Việt Nam cónhiều điều kiện để thắng.

Với việc áp lực hãngExxon-Mobil, Trung Quốc đang mở ra một mặt trận mới trực diện đối đầuvới Hoa Kỳ và đặt Việt Nam vào một thế phải chọn lựa. Vàdù nền ngoại giao nước lớn sẽ biến chuyển như thế nào để giải quyết vụExxonMobil-PetroVietnam này, quan hệ tay ba Hoa Kỳ - Trung Quốc - ViệtNam sẽ kinh qua một giai đoạn mới.


Nguồn: http://blog.360.yahoo.com/blog-JgdZf2I5 ... yXw--?cq=1