momono
16-06-2009, 08:10 AM
Không hề có chiếc máy bay Su-30 nào, vì đây là tên gọi chung cho dòng chiến đấu cơ đa năng cải tiến từ Su-27 và Su-24 của Nga gồm: Su-30M, Su-30MK, Su-30MKI, Su-30MK2...
Cho đến cuối những năm 1980, các nhà khoa học, công nghệ của Nga mới cho ra đời hai loại máy bay hiện đại nhất thời đó là:Su-27 với phạm vi hoạt động rộng, khả năng không chiến cao và Su-24 với khả năng tấn công mặt đất, trên biển ưu việt.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/su27.jpgSu27, tiền thân của dòng máy bay Su-30. Ảnh: Báo QĐND.
Lịch sử của tên gọi Su-30M
Tuy nhiên, không quân Liên Xô khi đó đặt hàng thêm chiếc máy bay vừa có tầm hoạt động xa, khả năng không chiến như Su-27, lại vừa có khả năng tấn công mặt đất và các mục tiêu trên biển như Su-24. Nhận "đơn đặt hàng", các nhà khoa học Liên Xô đã cho ra đời chiếc SU-27 PU dựa trên khung thân của loại máy bay huấn luyện Su-27UB hai chỗ ngồi.
Với chuyến bay thử lần đầu tại Irkust, Su-27 PU đã tỏ rõ sự ưu việt so với các dòng máy bay Su-27. Được trang bị radar NIIP N001 và hệ thống buồng lái cải tiến với màn hình CRT thay vì đồng hồ, Su-27 PU giúp phi công dễ dàng phát hiện tấn công các mục tiêu trên mặt đất.
Ngoài ra, Su-27 PU còn được trang bị bộ phận tiếp dầu trên không cho phép hoạt động tầm xa hơn, còn hệ thống dò hồng ngoại IRST hỗ trợ các cuộc không chiến tầm gần hiệu quả hơn. Sau khi chính thức ra mắt, Su-27 PU đổi tên thành Su-30M và sản xuất hàng loạt. Chữ M là viết tắt của từ Modernize, có nghĩa là cải tiến. Trong lịch sử, tên gọi Su-30 gần như chưa hề tồn tại, dòng máy bay này khi mới ra đời đã mang danh cải tiến.
Su-30MK - "hàng để bán"
Năm 1993, tại hội chợ triển lãm hàng không Paris, Nga đã tung ra mẫu Su-30MK (Modernize Commercial - phiên bản thương mại cải tiến) dành riêng cho xuất khẩu. Su-30MK có khả năng mang đến 8,8 tấn vũ khí, cũng như thiết bị ngoại vi.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MK_3.jpgSu-30MK, và hệ thống vũ khí.
Ngoài các tên lửa đối không và bom không điều khiển, Su-30MK còn có thể mang thêm các loại tên lửa đối đất dẫn đường quang điện như tên lửa đối đất tầm xa Kh-29T, tên lửa đối đất tầm ngắn Kh-59T, tên lửa chống radar Kh-31P và tên lửa đối hải Kh-31A...
Ngoài ra, Su-30MK có thể mang theo hệ thống dẫn đường laser để sử dụng các loại vũ khí dẫn đường bằng laser như tên lửa Kh-29L và bom KAB-1500L. Ngay lập tức, Su-30MK đã nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia. Sau này, mỗi bản xuất khẩu đến từng quốc gia, Su-30 MK lại có những nâng cấp đáng kể để đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
Su-30MKI, phiên bản cho Ấn Độ
Năm 1996, Ấn Độ đặt hàng 40 chiếc Su-30MK, phiên bản Su-30 MKI đã được thiết kế đặc biệt cho Ấn Độ với mục đích dành ưu thế trên không, bảo vệ không phận. Su-30MKI có một hệ thống radar nâng cấp với nhiều phụ tùng do phương Tây sản xuất. Ngoài ra, động cơ AL-31FP hiện đại có khả năng điều chỉnh hướng phụt, tạo ra lực đẩy lên tới 142,2 kN khi đốt nhiên liệu lần hai (con số này với Su-30M chỉ là 122,6 kN).
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MKI_tren_duong_bang.jpgSu-30MKI, được Nga thiết kế riêng cho Ấn Độ.
Đặc biệt hơn, phiên bản Su-30MKI của Ấn Độ còn được trang bị một cặp cánh canard (cặp cánh nhỏ phía trước cánh chính), giúp tăng khả năng thao diễn của bản lên rất nhiều lần.
Su-30MKK dành cho Trung Quốc
Tháng 12/2000, phiên bản khác của Su-30MK được cung cấp cho Trung Quốc với số lượng 10 chiếc có tên là Su-30MKK. Bản Su-30MKK được thiết kế đặc biệt cho các nhiệm vụ tấn công các mục tiêu trên mặt đất và mặt biển, vì thế nó không được trang bị động cơ phụt chỉnh hướng hay cánh canard như phiên bản Su-30 MKI đã được bán cho Ấn Độ. Su-30MKK được trang bị radar Tikhonravov NIIP N001 VE, phiên bản cải tiến của radar NIIP N001, cho phép tăng khả năng tấn công mặt đất.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MKK_cua_khong_quan_Chi.jpgSu-30MKK, được Nga thiết kế riêng cho Trung Quốc.
Ngoài ra, Su-30MKK còn trang bị hệ thống cảm biến quang học OLS-30, cùng thiết bị quan sát Sura-K gắn trên mũ phi công, giúp tăng khả năng tác chiến; thiết bị định vị vệ tinh A-737 tương thích cả với hệ thống GPS của Mỹ và hệ thống Glonass của Nga. Buồng lái của Su-30MKK cũng được tân trang lại bằng các màn hình tinh thể lỏng hiển thị nhiều thông tin và giúp phi công thao tác dễ dàng hơn.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/KnAAPO-Su-30MKK-5.jpgVũ khí của Su-30MKK.
Năm 2003, sau khi nhận 76 chiếc Su-30MKK, Trung Quốc đặt hàng Nga trang bị cho họ một phiên bản nữa có khả năng đối hải chuyên nghiệp. Đó là lý do ra đời phiên bản Su-30MK2. Được nâng cấp và cải tiến từ Su-30 MKK, Su-30MK2 trang bị radar cải tiến và hệ thống dẫn bắn nâng cấp giúp điều khiển tên lửa đối hải Kh-31A chính xác.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30VN_tren_duong_bang.jpgSu-30MK2 trên đường băng.
Thời gian sau, Trung Quốc có đặt mua thêm 24 máy bay Su-30MK3 và 50 Su-33 nhưng vì Nga cho rằng, máy bay J-11B của Trung Quốc nhái thiết kế của Su-27, phạm luật bản quyền nên hợp đồng bị hủy bỏ. Phiên bản Su-30 MK2 sau đó đã được xuất khẩu cho một số nước khác với nhiệm vụ chủ yếu là tác chiến trên biển như Venezuela và Việt Nam.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/j11b.jpgChiến đấu cơ J11-B, "bản sao tuyệt đối" của Su-27, lý do khiến Nga hủy hợp đồng cung cấp máy bay với Trung Quốc.
Ngoài các phiên bản trên, dòng Su-30 còn có phiên bản Su-30MKM xuất khẩu cho Malaysia, với mục đích sử dụng tương tự Su-30MKI nhưng kém hơn về các đặc tính kỹ thuật.
Ngày nay, dù có tuổi trên 20 năm, nhưng Su-30 vẫn hoạt động hiệu quả, xứng đáng nhiệm vụ là át chủ bài của lực lượng không quân nhiều nước.
Cho đến cuối những năm 1980, các nhà khoa học, công nghệ của Nga mới cho ra đời hai loại máy bay hiện đại nhất thời đó là:Su-27 với phạm vi hoạt động rộng, khả năng không chiến cao và Su-24 với khả năng tấn công mặt đất, trên biển ưu việt.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/su27.jpgSu27, tiền thân của dòng máy bay Su-30. Ảnh: Báo QĐND.
Lịch sử của tên gọi Su-30M
Tuy nhiên, không quân Liên Xô khi đó đặt hàng thêm chiếc máy bay vừa có tầm hoạt động xa, khả năng không chiến như Su-27, lại vừa có khả năng tấn công mặt đất và các mục tiêu trên biển như Su-24. Nhận "đơn đặt hàng", các nhà khoa học Liên Xô đã cho ra đời chiếc SU-27 PU dựa trên khung thân của loại máy bay huấn luyện Su-27UB hai chỗ ngồi.
Với chuyến bay thử lần đầu tại Irkust, Su-27 PU đã tỏ rõ sự ưu việt so với các dòng máy bay Su-27. Được trang bị radar NIIP N001 và hệ thống buồng lái cải tiến với màn hình CRT thay vì đồng hồ, Su-27 PU giúp phi công dễ dàng phát hiện tấn công các mục tiêu trên mặt đất.
Ngoài ra, Su-27 PU còn được trang bị bộ phận tiếp dầu trên không cho phép hoạt động tầm xa hơn, còn hệ thống dò hồng ngoại IRST hỗ trợ các cuộc không chiến tầm gần hiệu quả hơn. Sau khi chính thức ra mắt, Su-27 PU đổi tên thành Su-30M và sản xuất hàng loạt. Chữ M là viết tắt của từ Modernize, có nghĩa là cải tiến. Trong lịch sử, tên gọi Su-30 gần như chưa hề tồn tại, dòng máy bay này khi mới ra đời đã mang danh cải tiến.
Su-30MK - "hàng để bán"
Năm 1993, tại hội chợ triển lãm hàng không Paris, Nga đã tung ra mẫu Su-30MK (Modernize Commercial - phiên bản thương mại cải tiến) dành riêng cho xuất khẩu. Su-30MK có khả năng mang đến 8,8 tấn vũ khí, cũng như thiết bị ngoại vi.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MK_3.jpgSu-30MK, và hệ thống vũ khí.
Ngoài các tên lửa đối không và bom không điều khiển, Su-30MK còn có thể mang thêm các loại tên lửa đối đất dẫn đường quang điện như tên lửa đối đất tầm xa Kh-29T, tên lửa đối đất tầm ngắn Kh-59T, tên lửa chống radar Kh-31P và tên lửa đối hải Kh-31A...
Ngoài ra, Su-30MK có thể mang theo hệ thống dẫn đường laser để sử dụng các loại vũ khí dẫn đường bằng laser như tên lửa Kh-29L và bom KAB-1500L. Ngay lập tức, Su-30MK đã nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia. Sau này, mỗi bản xuất khẩu đến từng quốc gia, Su-30 MK lại có những nâng cấp đáng kể để đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
Su-30MKI, phiên bản cho Ấn Độ
Năm 1996, Ấn Độ đặt hàng 40 chiếc Su-30MK, phiên bản Su-30 MKI đã được thiết kế đặc biệt cho Ấn Độ với mục đích dành ưu thế trên không, bảo vệ không phận. Su-30MKI có một hệ thống radar nâng cấp với nhiều phụ tùng do phương Tây sản xuất. Ngoài ra, động cơ AL-31FP hiện đại có khả năng điều chỉnh hướng phụt, tạo ra lực đẩy lên tới 142,2 kN khi đốt nhiên liệu lần hai (con số này với Su-30M chỉ là 122,6 kN).
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MKI_tren_duong_bang.jpgSu-30MKI, được Nga thiết kế riêng cho Ấn Độ.
Đặc biệt hơn, phiên bản Su-30MKI của Ấn Độ còn được trang bị một cặp cánh canard (cặp cánh nhỏ phía trước cánh chính), giúp tăng khả năng thao diễn của bản lên rất nhiều lần.
Su-30MKK dành cho Trung Quốc
Tháng 12/2000, phiên bản khác của Su-30MK được cung cấp cho Trung Quốc với số lượng 10 chiếc có tên là Su-30MKK. Bản Su-30MKK được thiết kế đặc biệt cho các nhiệm vụ tấn công các mục tiêu trên mặt đất và mặt biển, vì thế nó không được trang bị động cơ phụt chỉnh hướng hay cánh canard như phiên bản Su-30 MKI đã được bán cho Ấn Độ. Su-30MKK được trang bị radar Tikhonravov NIIP N001 VE, phiên bản cải tiến của radar NIIP N001, cho phép tăng khả năng tấn công mặt đất.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30MKK_cua_khong_quan_Chi.jpgSu-30MKK, được Nga thiết kế riêng cho Trung Quốc.
Ngoài ra, Su-30MKK còn trang bị hệ thống cảm biến quang học OLS-30, cùng thiết bị quan sát Sura-K gắn trên mũ phi công, giúp tăng khả năng tác chiến; thiết bị định vị vệ tinh A-737 tương thích cả với hệ thống GPS của Mỹ và hệ thống Glonass của Nga. Buồng lái của Su-30MKK cũng được tân trang lại bằng các màn hình tinh thể lỏng hiển thị nhiều thông tin và giúp phi công thao tác dễ dàng hơn.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/KnAAPO-Su-30MKK-5.jpgVũ khí của Su-30MKK.
Năm 2003, sau khi nhận 76 chiếc Su-30MKK, Trung Quốc đặt hàng Nga trang bị cho họ một phiên bản nữa có khả năng đối hải chuyên nghiệp. Đó là lý do ra đời phiên bản Su-30MK2. Được nâng cấp và cải tiến từ Su-30 MKK, Su-30MK2 trang bị radar cải tiến và hệ thống dẫn bắn nâng cấp giúp điều khiển tên lửa đối hải Kh-31A chính xác.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/Su-30VN_tren_duong_bang.jpgSu-30MK2 trên đường băng.
Thời gian sau, Trung Quốc có đặt mua thêm 24 máy bay Su-30MK3 và 50 Su-33 nhưng vì Nga cho rằng, máy bay J-11B của Trung Quốc nhái thiết kế của Su-27, phạm luật bản quyền nên hợp đồng bị hủy bỏ. Phiên bản Su-30 MK2 sau đó đã được xuất khẩu cho một số nước khác với nhiệm vụ chủ yếu là tác chiến trên biển như Venezuela và Việt Nam.
http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/tuanlinh/20090526/j11b.jpgChiến đấu cơ J11-B, "bản sao tuyệt đối" của Su-27, lý do khiến Nga hủy hợp đồng cung cấp máy bay với Trung Quốc.
Ngoài các phiên bản trên, dòng Su-30 còn có phiên bản Su-30MKM xuất khẩu cho Malaysia, với mục đích sử dụng tương tự Su-30MKI nhưng kém hơn về các đặc tính kỹ thuật.
Ngày nay, dù có tuổi trên 20 năm, nhưng Su-30 vẫn hoạt động hiệu quả, xứng đáng nhiệm vụ là át chủ bài của lực lượng không quân nhiều nước.