PDA

View Full Version : Chủ nghĩa thực dân mới



truongsahoangsathanyeu
27-05-2009, 08:44 AM
Những nước bán đất
(Tin từ BBC: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2009/05/090526_farm_land_world.shtml)
Trung Quốc và các nước Ảrập mua hoặc thuê dài hạn hàng triệu hectare đất nông nghiệp ở châu Phi và cả Đông Nam Á, gây quan ngại về nạn "thực dân mới".
Báo Anh, tờ The Economist số 23/05/2009 có bài nói về hiện tượng các nước nhập lương thực đang mua rất nhiều đất ở bên ngoài để canh tác dài hạn với hậu quả khác nhau cho chính nhà nông bản địa.
Theo bài báo, những người ủng hộ thì nói đây là cách để có thêm đầu tư, công nghệ mới và tiền bạc nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp ở các nước lạc hậu.
Nhưng những người phản đối nói đây là một hình thức "cướp đất" khiến những nông dân nghèo bị đẩy ra khỏi ruộng vườn của mình.
Hậu quả là sự phẫn nộ trong giới dân nghèo, dẫn đến cả chuyện lật đổ chính phủ ở Madagascar gần đây.
Chiếm quá nhiều đất
Bản đồ và các sơ đồ chi tiết trên trang của The Economist nói Trung Quốc đóng vai trò quan trọng trong quá trình mua hoặc thuê đất ở nước ngoài.
Bài báo có hình Chủ tịch Hồ Cẩm Đào được giới cầm quyền Mozambique đón tiếp nồng hậu trong một chuyến thăm.
Châu Phi từ lâu nay là điểm đến của các nhà đầu tư Trung Quốc được chính quyền hỗ trợ.
Họ đã giành được quyền khai thác các đồn điền dầu cọ ở Congo với diện tích 2,8 triệu hectare, khu vực trồng cây tạo nhiên liệu sinh học (biofuel) rộng 2 triệu hectare nữa ở Zambia.
Theo BBC News hồi tháng 3/2008, các dự án của Trung Quốc ở Zambia gây ra mâu thuẫn với người địa phương.
Nguồn tin này cũng nói hồi 2007, lãnh đạo Trung Quốc tung ra kế hoạch đầu tư chiến lược vào nông nghiệp và khai khoáng ở châu Phi trị giá một tỷ USD.
Quan hệ làm ăn giữa giới đầu tư và tầng lớp cầm quyền địa phương nhắc lại mô hình "cộng hòa chuối" thời Chiến tranh Lạnh mà nay tầm vóc còn lớn hơn nhiều.
Trong nhiều trường hợp, không phải người bản địa có việc làm mà công nhân nước ngoài như từ Trung Quốc đã sang phục vụ cho các dự án.
Riêng tại Đông Nam Á, kế hoạch đất đai của Trung Quốc và cả các nước Ảrập có vẻ thành công tại Campuchia nhưng không đạt mục tiêu tại Philippines và Indonesia.
Vẫn theo bài báo, tại Philippines, giới đầu tư Trung Quốc phải hoãn lại một hợp đồng 1,24 triệu hectare vì sự phản đối ở địa phương.
Indonesia cũng không đồng ý với hợp đồng nửa triệu hectare của Ảrập Saudi.
Bên cạnh Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước như Ai Cập và các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư vốn ít đất cũng bỏ tiền vào những kế hoạch thâm canh lớn bên ngoài biên giới.
Công nhân Trung Quốc ở châu Phi
Công bằng mà nói, sản xuất gà và trứng cũng là cách công ty Mỹ đầu tư vào chính Trung Quốc trong một dự án trị giá nửa tỷ USD.
Nhưng điều gây lo ngại, như The Economist nêu ra, là hậu quả của các kế hoạch sản xuất lương thực, thực phẩm đại trà do các nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đối với chính nền kinh tế địa phương.
Tờ báo nêu ví dụ nhà đầu tư Saudi được miễn thuế trong dự án trồng lúa mì trị giá 100 triệu đôla ở Ethiopia, trong khi chính Ethiopia có 4,6 triệu dân bị đói kinh niên và quốc tế phải bỏ vào đây 116 triệu đôla để cứu họ.
Bài báo cho hay các quan chức nước Ảrập Saudi đã thăm Việt Nam và cả Campuchia thời gian qua để tìm hiểu đề tài thuê đất.
Gần đây, báo chí Việt Nam nói đến dự án hàng tỷ đôla của các nhà đầu tư vùng Vịnh vào tỉnh Phú Yên của Việt Nam nhưng với mục tiêu khai thác du lịch và tài nguyên biển.
Tuy bài báo này không nói ra nhưng các giới quan sát môi sinh cũng từng nêu tên Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan trong số những nhà đầu tư vào canh tác đồn điền ở Campuchia, gây quan ngại về nạn phá rừng.
Bài của The Economist trích lời ông Joachim von Braun, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực (IFPRI) ở Washington DC, để nói rằng cần phải giám sát làm sao các dự án đầu tư vào đất chia sẻ lợi ích với người dân địa phương.
Các hợp đồng đất nông nghiệp trên thế giới nay được IFPRI ước tính trị giá từ 20 tới 30 tỷ đôla.
Trước viễn cảnh nhu cầu lương thực và giá nông sản đã và đang tăng cao, chia sẻ lợi ích với người dân sở tại là cách duy nhất ổn định về lâu dài và để cả hai bên cùng có lợi.