PDA

View Full Version : Thiên Đô Chiếu (Chiếu Dời Đô-Lý Công Uẩn)



KID1485
02-10-2008, 12:38 AM
遷都詔

Thiên Đô Chiếu

李公蘊

Lý Công Uẩn

昔商家至盤庚五遷。周室迨成王三徙 豈三代之數君徇于己私。妄自遷徙。 其圖大宅中。爲億万世子孫之計。上 謹天命。下因民志。苟有便輒改。故 祚延長。風俗富阜。而丁黎二家。乃 己私。忽天命。罔蹈商周之迹。常安 厥邑于茲。致世代弗長。算數短促。 姓耗損。万物失宜。朕甚痛之。不得 徙。

况高王故都大羅城。宅天地區域之中 得龍蟠虎踞之勢。正南北東西之位。 江山向背之宜。其地廣而坦平。厥土 高而爽塏。民居蔑昏墊之困。万物極 阜之丰。遍覽越邦。斯爲勝地。誠四 輻輳之要会。爲万世帝王之上都。

朕欲因此地利以定厥居。卿等如何。

Âm Hán Việt

Tích Thương gia chí Bàn Canh ngũ thiên, Chu thất đãi Thành Vương tam tỉ. Khởi Tam Đại chi sổ quân tuẫn vu kỷ tư, vọng tự thiên tỉ. Dĩ kỳ đồ đại trạch trung, vi ức vạn thế tử tôn chi kế; thượng cẩn thiên mệnh, hạ nhân dân chí, hữu tiện triếp cải. Cố quốc tộ diên trường, phong tục phú phụ. Nhi Đinh Lê nhị gia, nãi tuẫn kỷ tư, hốt thiên mệnh, võng đạo Thương Chu chi tích, thường an quyết ấp vu tư, trí thế đại phất trường, toán số đoản xúc, bách tính hao tổn, vạn vật thất nghi. Trẫm thậm thống chi, bất đắc bất tỉ.

Huống Cao Vương cố đô Đại La thành, trạch thiên địa khu vực chi trung; đắc long bàn hổ cứ chi thế. Chính Nam Bắc Đông Tây chi vị; tiện giang sơn hướng bối chi nghi. Kỳ địa quảng nhi thản bình, quyết thổ cao nhi sảng khải. Dân cư miệt hôn điếm chi khốn; vạn vật cực phồn phụ chi phong. Biến lãm Việt bang, tư vi thắng địa. Thành tứ phương bức thấu chi yếu hội; vi vạn thế đế vương chi thượng đô.

Trẫm dục nhân thử địa lợi dĩ định quyết cư, khanh đẳng như hà?

Nghĩa:

Xưa nhà Thương đến đời Bàn Canh năm lần dời đô[1], nhà Chu đến đời Thành Vương ba lần dời đô[2];, há phải các vua thời Tam Đại[3]; ấy theo ý riêng tự tiện dời đô. Làm như thế cốt để mưu nghiệp lớn, chọn ở chỗ giữa, làm kế cho con cháu muôn vạn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng, coi thường mệnh trời, không noi theo việc cũ Thương Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây, đến nỗi thế đại không dài, vận số ngắn ngủi, trăm họ tổn hao, muôn vật không hợp. Trẫm rất đau đớn, không thể không dời.

Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương[4], ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời.

Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào?

(Bản dịch của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, in trong Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1993)

Chú Thich:

1. Năm lần dời đô: Vua Thang (Thành Thang) đóng đô ở phía đông nam huyện Thương Khâu (thuộc tỉnh Hà Nam bây giờ). Trọng Đinh dời đô đến huyện Thành Cao (thuộc tỉnh Hà Nam). Hà Đản Giáp dời đô đến phủ Chương Đức (cũng thuộc tỉnh Hà Nam).Tổ Ất dời đô đến phủ Thuận Đức (tỉnh Hà Đông bây giờ). Bàn Canh dời đô đến huyện Yên Sư (hay Ân Sư thuộc tỉnh Hà Nam)

2. Ba lần dời đô: Chu Văn Vương đóng đô ở phía đông tỉnh Thiểm Tây. Chu Vũ Vương dời đô đến huyện Tương Yên (tỉnh Thiểm Tây). Chu Thành Vương dời đô đến huyện Lạc Dương (tỉnh Hà Nam).

3. Thời Tam Đại: Ba nhà Hạ, Thương, Chu trong lịch sử Trung Quốc.

4. Cao Biền: Quan đô hộ Giao Châu của nhà Đường vào khoảng các năm 864-875. Cao Biền đắp thêm thành Đại La (Hà Nội ngày nay) vào khoảng năm 866.

Nguồn Trương Thái Du (http://au.blog.360.yahoo.com/blog-V8i4lZglabOqNmtKDevrxrT5RQo-?cq=1&p=1022)

le cyclo
02-10-2008, 10:58 AM
Canh Tuất, Thuận Thiên năm thứ nhất (1010), Tháng Bảy, mùa Thu, Thái Tổ đi thuyền tới chân thành Đại La, thấy rồng vàng bay lên trên thuyền ngự, nhận thấy đây là điềm lành trời ban vua liên đổi tên là Thăng Long.

Theo sử sách, gần 1000 năm trước, Lý Thái Tổ đặt tên cho Thăng Long vào Tháng Bảy, Mùa Thu (Âm lịch).
Vậy vì sao người ta lại chọn ngày 10 Tháng Mười năm 2010 (Tây lịch) - một ngày chẳng liên quan gì tới sự kiện Tổ dời đô, để cử hành đại lễ hội 1000 năm Thăng Long?

napoleon
22-09-2009, 10:35 PM
Canh Tuất, Thuận Thiên năm thứ nhất (1010), Tháng Bảy, mùa Thu, Thái Tổ đi thuyền tới chân thành Đại La, thấy rồng vàng bay lên trên thuyền ngự, nhận thấy đây là điềm lành trời ban vua liên đổi tên là Thăng Long. Theo sử sách, gần 1000 năm trước, Lý Thái Tổ đặt tên cho Thăng Long vào Tháng Bảy, Mùa Thu (Âm lịch).
Vậy vì sao người ta lại chọn ngày 10 Tháng Mười năm 2010 (Tây lịch) - một ngày chẳng liên quan gì tới sự kiện Tổ dời đô, để cử hành đại lễ hội 1000 năm Thăng Long?


Bác có nói phét kg đấy. Làm gì có chuyện dời đô Tháng 7 đổi thành kỷ niệm Tháng 10. Chuyện hệ trọng của cả quốc gia, Bác có dẫn chứng nào khác cụ thể việc này kg? Các bác khác có thông tin chính xác thì pót lên nhé...:unhappy-028::unhappy-028::unhappy-028::unhappy-028::unhappy-028::5::5::5:

secretboy1102
23-09-2009, 11:29 AM
1000 năm Thăng Long không bik ta có duyệt binh ko nhỉ , mà em thây chữ Thăng Long hay hơn chữ Hà nội

IPCC
23-09-2009, 11:41 AM
Canh Tuất, Thuận Thiên năm thứ nhất (1010) là dời đô, xây dựng Thăng Long thành, với mong ước Việt Nam trường tồn mãi mãi
ngày 10/10 là ngày giải phóng Hà Nội thủ đô nước VNDCCH mà nay là nước CHXHCNVN, tiếp nối ước mơ xưa của cha ông, quyết xây dựng một VN hùng cường như mong ước sinh thời của HCM
vậy nên ngày 10/10/1010 được chọn, mang ý nghĩa là cầu nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai
và để ý thì thấy ngày kỷ niệm đều có số 10, một con số trọn vẹn lý tưởng, cũng nhiều ý nghĩa chứ

napoleon
23-09-2009, 08:18 PM
Canh Tuất, Thuận Thiên năm thứ nhất (1010) là dời đô, xây dựng Thăng Long thành, với mong ước Việt Nam trường tồn mãi mãi
ngày 10/10 là ngày giải phóng Hà Nội thủ đô nước VNDCCH mà nay là nước CHXHCNVN, tiếp nối ước mơ xưa của cha ông, quyết xây dựng một VN hùng cường như mong ước sinh thời của HCM
vậy nên ngày 10/10/1010 được chọn, mang ý nghĩa là cầu nối giữa quá khứ - hiện tại - tương lai
và để ý thì thấy ngày kỷ niệm đều có số 10, một con số trọn vẹn lý tưởng, cũng nhiều ý nghĩa chứ

Ơ hay nhỡ...:banghead:. Kỷ niệm ngàn năm Thăng Long mà ông nói chuyện như đùa thế. Tháng 7 dời đô mà ông kỷ niệm vào Tháng 10 rồi nói nhăng nói cuội cái gì là cầu nốii, nói láo thì có. Nghe đâu kỷ niệm bắt đầu từ 1-10 ngay ngày Quốc Khánh Trung Quốc đó.
Mình mong các anh chị nào có thông tin hãy giải thích tường tận do đâu lại tổ chức cái ngày tréo ngoe như thế...và ai là người chọn cái ngày 10-10 quái gỡ này...:5::5::5:

Sniper Kitten
27-09-2010, 08:29 PM
Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương[4], ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời.

Không hiểu vì sao vua Lý Thái Tổ lại gọi Cao Biền là Cao Vương nhỉ?